Post Description

Zondag 25 juli 2010

Ada Meurs werkt als vrijwilliger bij oliemolen 'De Passiebloem'. Ze laat ds. Arie van der Veer het proces van het slaan van de lijnolie zien.
Eerst wordt het lijnzaad in de maling genomen. Als vanzelf komen ze op allerlei spreekwoorden die afgeleid zijn van het werken op de molen.
Iedereen kent de uitdrukking 'wie het eerst komt die het eerst maalt'. Maar wist u dat ook de uitdrukking 'met de billen bloot' uit de molen afkomstig is?
Ada vervult met trots haar taak en na een gezellige en leerzame dag gaat ds. Arie van der Veer naar huis met een flesje zelfgeslagen lijnolie.
Ds. Arie van der Veer houdt verder de meditatie, afgewisseld met koor- en samenzang.

Ds. Van der Veer schrijft:
Olie-dom

In de oliemolen 'De Passiebloem' in Zwolle wordt nog altijd voor de bezoeker lijnolie gewonnen. Molenaar Ada Meurs noemt het "het goud van de molen".

Het is prachtig om dit proces te zien.
Enorme molenstenen kneuzen het zaad. Daarna wordt het meel verwarmd. Onder hoge druk wordt vervolgens de olie uitgeperst.

En dat allemaal door eeuwenoude apparaten en machines. Stuk voor stuk aangedreven door de wind.

Het was hard werken in deze eeuwenoude 'fabriek'. Het was zes dagen lang, dag en nacht. De arbeiders werden niet oud. Het werken in de rook van het vuur, dat het lijnzaadmeel elke dag verwarmde, eiste zijn tol. Ook het dreunen van de heipaal, die er voor zorgde dat de olie geslagen werd, had zijn gevolgen.

Een schoorsteen kende de molen niet. Gehoorbeschermers bestonden niet. Kinderen die op de molen werkten, kwamen niet ver in de maatschappij. Ze waren slechthorend of doof en golden voor anderen als olie-dom.

Wie denkt er nog aan al die dingen als je in de winkel een fles sla-olie koopt. Sla verbinden wij met heerlijke malse sla, en niet met de harde doffe dreun van de heipaal.

Wie weet nog, dat,  als we op ons werk een vergadering opschorten, die uitdrukking afkomstig is van dat werk in die eeuwenoude molens.

Wie er meer van wil weten, moet maar eens kijken naar de tweede uitzending met molenaar Ada Meurs. Wie met haar het proces, dat eeuwenlang in de oliemolen plaatsvond, nog weer eens meemaakt, komt nu de molen beslist niet olie-dom uit.

Hert verrijkt je kennis.
Je beleeft Nederland opnieuw.
Sommige mensen noemen dat: de goede, oude tijden.
Oordeel zelf maar.


Zondag 1 augustus 2010

Ds. Arie van der Veer gaat dit keer op bezoek bij Rob van Zijll. Hij is medewerker bij de Groeneveldse molen, een watermolen in Schipluiden.
In het eerste deel van het tweeluik gaat ds. Arie met Rob in gesprek over zijn werk, zijn verantwoordelijkheden, en zijn fascinatie van de molen. Hij is beschermer en wachter van de polder, en neemt die taak dan ook serieus op zich.
Ds. Arie van der Veer houdt verder de meditatie, afgewisseld met koor- en samenzang.

Ds. Van der Veer schrijft:
'Zet die kraan maar even dicht'

Rob van Zijll is een zeer gepassioneerd molenaar. Al van jongs af fascineerden de molens hem. "Ik zorg ervoor dat de molen zo veel mogelijk draait en dat Gods water niet over Gods akker loopt."

Rob is met zijn molen een soort bewaker van de Groeneveldse Polder. En de molen is zijn machtig wapen. Een wapen tegen het wassende water. De polder is een prachtig tuinbouwgebied in de gemeente Schipluiden. Maar de polder moet wel bewaakt worden tegen het water. Het land ligt 1.80 meter onder NAP.

Ineens kan het water er zijn. In een paar uur tijd kan het water heel snel stijgen. Zoals in 1998. In korte tijd stond gebeurde het. De regen viel bij bakken neer. En bovendien stond er een krimpende wind. Het hele gebied stond onder water.

Een molenaar als Rob leeft met de natuur. Het water en de wind zijn z'n vrienden, maar kunnen ook zijn vijand zijn. De hele dag let hij op. Hoe hoog staat het water? En welke hoek waait de wind?

Rob bewaakt zijn polder. Dag en nacht. Zeven dagen per week. Jaar in jaar uit. Het geweld en de kracht van de natuur maakte hem tot een afhankelijk mens. Uiteindelijk heeft hij het als mens niet in eigen hand.

Soms kan hij even niets meer doen. Als de polder volloopt en er nog nauwelijks water in de boezem kan, als het water stijgt.

"Ja, als het dan maar blijft regenen en regenen en de molen draait op volle toeren dan bid ik wel tot onze Lieve Heer, 'laat het nu alsjeblieft maar stoppen, zet die kraan daar boven maar even dicht'."

Kijk en luister.
Rob is een geboren verteller.